Algemene Ledendag Den Haag: vrede, recht en gezelligheid
16 november 2016

Meer dan 500 Princeleden en hun partners waren op 15 en 16 oktober naar Den Haag gekomen voor de jaarlijkse Algemene Ledendag. Vrede en recht waren de centrale thema's. Wij vroegen Frank Lafort, secretaris externe betrekkingen van de afdeling Hulst en gewestcoördinator NT&C Oost- en Zeeuws-Vlaanderen, naar zijn indrukken van het weekeind. "De verleden tijd van oorlog is vrede. Maar de verleden tijd van vrede is oorlog."

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“Ik kan genieten van gedichten. Maar ook van radio, tv. Van alledaagse conversaties. Een conference op oudjaar.” Deze gevleugelde woorden van het ‘gelegenheidsprincekoor’, krachtig versterkt door honderden enthousiaste OvdP-leden en partners, verstrooiden zich op zaterdagavond 15 oktober langzaam in het witgepleisterde atrium van het stadhuis in Den Haag. Het grootste atrium van Nederland, voor deze speciale gelegenheid versierd met de vaandels van afdelingen van de Orde van den Prince, gaf op deze aanvankelijk druilerige zaterdag onderdak aan meer dan 500 OvdP-leden die waren afgereisd naar 'de residentie', de internationale hoofdzetel voor Vrede en Recht. Het getalenteerde Princekoor verzorgde er een onnavolgbare Haagse apotheose met het refrein van de hitsingel (het lied wordt zeker een topper) 'Ik ben verliefd op onze taal', om af te ronden met 'Want de moraal van onze taal is de moraal, globaal, hier van ons allemaal.'

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mesdag-collectie

 

Het waren twee dagen waarin kleurrijke dimensies van taal, (internationale) cultuur en diplomatie, via een rijk palet van gerenommeerde sprekers en (klein)kunstenaars, succesvol met elkaar wedijverden om de aandacht van de aanwezigen. De zondag ingekleurd met een bezoek aan de Mesdag-collectie, de uitzonderlijke verzameling schilderijen van de 19de eeuwse schilder Hendrik Willem Mesdag, die samen met zijn vrouw Panorama Mesdag in de steigers heeft gezet. Dit alles in goede banen geleid door ‘ancien’ Machiel van Velden die met zijn timbre op kordate wijze de gasten door het indrukwekkende programma loodste.

 

 

 

 

 

 

  Voorzitter Willem Gijsels van de afdeling Den Haag

 

 

 

 

 

 

 

Vlagvertoon

 

De Haagse voorzitter Willem Gijsels verwelkomde op zijn eigen eloquente wijze de aanwezigen en gaf daarna het woord aan de chef protocol van de gemeente Den Haag, Mark Verheul. Hij nam de honneurs waar voor de burgemeester van Den Haag, die helaas had moeten afzeggen. Mark Verheul bleek een expert in vlagvertoon, etiquette en ceremonies. Hij was bovendien auteur van een recent boek over protocol voor overheden en semi-overheidsorganisaties zoals in de gezondheidszorg en kunst. Nieuwe kernwoorden daarbij: relatiebeheer en strategisch netwerken. Hij verraste zijn toehoorders heel toepasselijk met een gedicht over vrede van de schrijver, dichter en tekenaar Ted van Lieshout. Een kernstrofe uit diens oeuvre: “De verleden tijd van oorlog is vrede. Maar de verleden tijd van vrede is oorlog.”

 

 

Bloedrode draad

 

Het was een overpeinzing die als een bloedrode draad door de vervolgactiviteiten van deze ledendag was geweven. Immers, de geschiedenis etaleert talrijke voorbeelden dat er in oorlogen mensen opstaan die geweld en verdrukking proberen te voorkomen. Een treffend internationaal symbool hiervan is het monumentale Vredespaleis en de lotgevallen van de Oostenrijkse schrijfster en vredesactiviste Bertha von Suttner. Zij was de eerste vrouw die in 1905 de Nobelprijs voor de Vrede ontving. Boegbeelden dus die de vrijheid van henzelf en van anderen proberen te verdedigen, in eigen land en daarbuiten. Vrijheid is mensenwerk, het gaat niet vanzelf.

 

 

Academische zitting

 

Vrijheid schept verplichtingen voor iedereen in de samenleving, voegde de vice-voorzitter van de Raad van State mr Piet Hein Donner hieraan toe tijdens de Academische zitting op zaterdagochtend. Vrijheid vraagt immers om voortdurende inzet en alertheid. Vrijheid is de moeite waard. En vrijheid maak je met elkaar, hield de staatsraad zijn toehoorders gedurende een klein halfuur indringend voor. Zijn voordracht was een eigentijds feest van de stilte. Je kon een speld horen vallen, toen hij met een aantal forse penseelstreken de uitdagingen schetste waaraan de internationale rechtsorde anno 2016 is blootgesteld.

 

  

 

 

 

  Piet Hein Donner, vicevoorzitter van de Raad van State

 

 

 

 

 

 

 

 

Afname oorlogsgeweld

 

Terwijl in de statistieken zich wereldwijd een gestage daling aftekent van oorlogsgeweld en terwijl de aandacht voor de internationale rechtsorde nimmer zo sterk is ontwikkeld, wordt steeds duidelijker dat democratie geen natuurlijk gegeven is. Donner waarschuwde dat vooroordelen en angst de wankele basis voor recht en vrede erodeert. Het veelkoppige monster van het nationalisme, dat her en der de kop opsteekt en in een geglobaliseerde wereld de eigen nationale grenzen als natuurlijk ijkpunt hanteert, ondermijnt volgens hem mede de internationale rechtsorde.

 

 

Europese samenwerking

 

In de woorden van mr. Donner zelf: ”Europese samenwerking is nodig om nationale overheden beter in staat te stellen aan hun functie te beantwoorden. Een grenzeloze wereld biedt maar weinig houvast en zekerheid. Grenzen zijn mede een afgeleide van verschillen die we waardevol achten. Zij zijn de keerzijde van onze behoefte aan gemeenschap, zelfbestemming, bescherming en solidariteit. Grenzen wegnemen of ontkennen, kan dan ook niet de inzet zijn. Het gaat erom ermee te leren leven en er zo mee om te gaan dat ze geen hinderlijk obstakel worden in het dagelijks leven en tot scheiding en verdeling tussen mensen leiden. Een structurele oplossing is er niet, maar binnen de Unie zijn die verschillen beter beheersbaar en controleerbaar geworden. Ook om die reden is het stoppen van de ontrafeling van de Europese integratie van vitaal belang, want zonder die zal ook regionale grensoverschrijdende samenwerking, zoals tussen Nederland en Vlaanderen, steeds moeilijker worden en geleidelijk afnemen door steeds scherpere grenzen.” Zijn uiteenzetting leverde hem minutenlang een staande ovatie op.

 

 

                

 

                           

 

 

        Professor emeritus Internationaal recht Willem van Genugten  

 

 

 

 

 

 

Dreigende ontrafeling

 

De dreigende ontrafeling van de Europese integratie was ook een kernthema in het betoog van professor Willem van Genugten, hoogleraar emeritus Internationaal recht aan de Universiteit van Tilburg. Deze deskundige is, naar hij had uitgerekend, 300 keer om de aarde gereisd om vanuit de provincie af te reizen naar Den Haag om daar te overleggen en te adviseren. Hij nam zijn toehoorders met zijn encyclopedische kennis bij de hand en voerde ze als de kapitein van de vliegende hollander langs de diepte- en hoogtepunten van het internationaal recht en de bijbehorende instellingen in Den Haag. Internationaal recht botst dikwijls met botte machtspolitiek, aldus de gelauwerde wetenschapper.

 

 

Shakespeare

 

Dat was een motief dat in het atrium van het Haagse stadhuis moeiteloos werd opgepakt en imaginair werd stukgeslagen tijdens het geïmproviseerde toneelspel van acteur en regisseur Aus Greidanus. Hij probeerde de ontketende geesten van Shakespeare over oorlog en vrede, onrecht en recht in zijn monoloog te vangen. Greidanus, uitgedost met zijn tweesnijdend zwaard, mobiliseerde de grenzeloze en historische verbeeldingskracht van de aanwezigen. Het levert hem een warm open doekje op. 

 

 

 

Beleidspresentatie

 

De klankkleur van het enthousiasme in de zaal gaf de nieuw aangetreden President, professor emeritus Godelieve Laureys, op een verfijnde manier weer in haar beleidspresentatie van het nieuwe Dagelijks Bestuur. Hun team-motto is: “Het gaat niet alleen over nu, maar vooral ook over straks”. De afdelingen en de Princeleden staan centraal. Het DB wil luisteren naar wat er leeft bij de basis, inspelen op wat er leeft en door een goede dialoog kruisbestuiving bevorderen. En er is het actuele proces van (ook digitale) vernieuwing van de Orde. Mevrouw Laureys: ”Dank ook aan alle leden van het uittredend bestuur voor hun jarenlange inzet en engagement. Vele plannen zijn gerealiseerd, andere zijn in de steigers gezet. Hun komt alle lof en hulde toe!”

 

 

                                                         

 

 

                                                                        President Godelieve Laureys

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vredespaleis

 

Na de lunch zijn de deelnemers afgereisd naar het Vredespaleis waarvan de entree, de koperen en gietijzeren deuren, geschonken zijn door België, Hier etaleerden gidsen in vogelvlucht bijzonder efficiënt de geschiedenis van dit monumentale gebouw. Kunstenares, juriste en kunstfilosofe Ingrid Rollema stond in het auditorium van het Vredespaleis ingetogen stil bij de inspirerende rol die gravin Bertha von Suttner, privé-secretaresse van Alfred Nobel en auteur van de roman Die Waffen Nieder, rond 1900 speelde in de toenmalige mondiale vredesbeweging.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Buste

 

Met één vloeiende beweging plaatste deze kunstenares de Oostenrijkse pacifiste, sinds kort afgebeeld op de twee-euro munt van dit land, de deelnemers terug op het onrustige wereldtoneel. Zelf heeft Rollema de Nobel-laureate in 2013 vereeuwigd in een buste vervaardigd uit het metaal van een omgesmolten WO1-kanon uit Friesland. Het internationale gedachtegoed van Bertha von Suttner heeft nog altijd niet aan actualiteit ingeboet. Zoals een kunstenaar kan spelen met het perspectief zo kan de mondige burger door een nieuw perspectief de wereld veranderen. Godelieve Laureys meldde het al in haar bijdrage: de kernwaarden van de Orde zijn actueler dan ooit en binnen de brede bedding van onder andere de tolerantie is het de echte uitdaging om ‘een reële tegenstroom’ te kunnen organiseren. Het was een boodschap die ’s avonds tijdens het diner versterkt werd door de gewestpresident Holland, professor ing. Cees de Wit. Hij wist met een eigensoortige analyse zijn gehoor aan tafel te kluisteren.

 

 

Gouden pennetje

 

De Algemene Ledendag 2016 kan, mede door de onbaatzuchtige inzet van leden van de afdeling Den Haag, met een gouden pennetje worden bijgeschreven in de annalen van de Orde van den Prince. Met zo’n pennetje is ook het wapen van Den Haag ingekleurd met daarop een ooievaar in een natuurlijke toonzetting. Twee afgewende leeuwen van goud fungeren als schildhouders. Het schild is gedekt met een antieke gravenkroon. Voor de Algemene Ledendag van 2017 geeft Den Haag het vergulde stokje door aan een andere gekroonde stad, Leuven, waar in het stadswapen vier gouden torens figureren. Zij illustreren de stevige verankering van de Orde van den Prince in een stad waarvan de eerste burger als schildhouder nimmer onder stoelen of banken heeft gestoken dat hij de cordiale betrekkingen met Nederland koestert. Wij verheugen ons nu al op de dynamische samenspraak en het weerzien in Leuven.