2020-03-05 19.30 uur Bijeenkomst afdeling met lezing van Lei Heijenrath over Frans Corneli

Terugblik

Franz Corneli, een Limburgs bestuurder van formaat Lei Heijenrath (Neerlandicus, 20 jaar leraar Nederlands en daarna voorzitter van het college van bestuur van Hogeschool Zuyd) houdt een bijzonder boeiende inleiding over Franz Corneli en het streven van de Limburgers in de 19e eeuw om Belgisch te blijven. Een grafsteen met een Franstalige tekst bij de Lambertuskerk te Kerkrade vormde voor de spreker het begin van een speurtocht die hem vijf jaar lang heeft beziggehouden, de grafsteen van Franz Corneli. Hij heeft er een boek over geschreven  (uitverkocht,  de herdruk wordt bin- nenkort gepresenteerd). Eerst geeft hij een beknopt overzicht van de  geschiedenis van Limburg in de bredere context van Europa. Daarna wordt de persoon Franz Corneli beschreven.  Het huidige Limburg was in de 17e eeuw staatkundig een verknipt gebied. Bij het partagetractaat na de vrede van Munster in 1661 is een deel Spaans en een deel Staats geworden. Het Spaanse deel  wordt in 1712 (a.g.v. erfopvolging) Oostenrijks. De 18e eeuw is een periode van gigantische armoede en de periode van de Bokkenrijders.  Na de Napoleontische tijd en het congres van Wenen  wordt dit gebied opnieuw ingedeeld, waarbij zo veel mo- gelijk natuurlijke grenzen als beken en rivieren (hier bijvoorbeeld Worm en Crombacherbeek) worden aangehouden. Soms kwamen grenzen ook dwars door dorpen te liggen. Nederland gaat geregeerd worden door de soevereine vorsten van het huis van Oranje. In 1830 volgt dan de afscheiding van België. Spreker legt er de nadruk op dat die zeker niet spontaan ontstaan is. De Nederlandse provincie Limburg wordt lid van de Duitse Bond (met parlement in Frankfurt am Main) en moet troepen leveren aan de Duitse Bond. Het Duitse recht prevaleert boven het Nederlandse. Dat brengt grote spanningen met zich mee, zelfs zo dat in 1848 een grote troepenmacht naar Limburg wordt gezonden, die ingekwartierd wordt bij lieden die weigeren aan Nederland belasting te betalen. In 1866 wordt de Duitse Bond opgeheven en komt Limburg definitief bij Nederland.

Franz Corneli wordt in Rimburg geboren uit een familie van juristen. Een gevelsteen in Rimburg herinnert daar nog aan. Hij studeert rechten en promoveert in Luik. In 1827 wordt hij lid van Provinciale Staten en gaat in Kerkrade wonen in hoeve Nieuw Erenstein (recent gerestaureerd door Limburgs Landschap en nu een restaurant). In 1830 is de afscheiding van België. Limburg, behalve Maastricht (generaal Dibits en het garnizoen!), wordt aanvankelijk Belgisch. Corneli wordt gekozen tot burgemeester van Kerkrade en tot lid van de deputatie van Limburg in het parlement te Brussel. In 1840 wordt hij door Willem I curieus genoeg  tot kamerlid “benoemd”.  De koning vond dat het gewest Limburg inbreng moest  hebben in het parlement. Het blijft nog rommelen in Limburg, het is niet duidelijk welke richting het wordt. In 1848 volgt dan de eerder genoemde troepenmacht en inkwartiering. Tenslotte komt er een einde aan Duitse Bond. Corneli wordt niet herkozen in de Tweede Kamer, maar wel gekozen in de Provinciale Staten en wordt zelfs député. Hij overlijdt in 1855.
 

Een activiteit georganiseerd door: 

De afdeling Heerlen is een betrekkelijk jonge afdeling binnen het genootschap, opgericht in 1991.

Kort

Plaats: 
de Rousch, Heerlen
Wanneer: 
donderdag, 5 maart, 2020 - 20:30
Beschrijving: 
  1. Lezing door de heer Lei Heijenrath over Frans Corneli en het streven van de Limburgers in de 19e eeuw om Belgisch te blijven.

Na de val en verbanning van Napoleon ontstond in Europa de behoefte aan een nieuwe staatkundige indeling die rekening zou moeten houden met een zeker machtsevenwicht. De uitgangspunten voor dat evenwicht werden bepaald op een congres van de grootmachten in Wenen.