Nieuw lid Johan Dobbelaar: over het verhaal van onze taal

Onlangs werd Johan Dobbelaar geïnstalleerd als nieuw lid bij de afdeling Hulst. Met zijn passie voor de Nederlandse taal en zijn beroep als woonbegeleider in een asielzoekerscentrum is hij hier helemaal op zijn plaats. Amicitia et tolerantia ten top.

Als woonbegeleider bij het COA, het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, werkt Johan Dobbelaar met vluchtelingen die uit de Arabische wereld komen. "Turkije, Syrië, Jemen, noem maar op. Het heeft mij nieuwe inzichten bijgebracht. Niet alleen kijk ik op een andere manier naar de vluchtelingenproblematiek, maar het heeft me ook geleerd anders naar onze eigen taal te kijken. Ik probeer bijvoorbeeld wat Arabisch te leren. Dan merk je dat de logica van die taal in niets lijkt op de logica van onze taal."

Staatsinrichting

Johan geeft de asielzoekers tussendoor les in staatsinrichting. "Je merkt ook daar grote verschillen tussen hun regels en wetten en ons eigen staatsbestel. Het is pas dan dat je beseft hoe moeilijk de omslag voor hen naar onze taal en onze geplogenheden moet zijn. Door zo intensief met taal om te gaan, werd ik mij ook bewust van de vele lagen in onze eigen taal. Het versterkte mijn belangstelling voor het Nederlands, temeer daar ik dikwijls het gevoel heb dat onze taal in het gedrang komt. Jongeren gebruiken meer en meer het Engels. Ik heb uiteraard niets tegen de Engelse taal, maar ik vind wel dat het Nederlands niet verloren mag gaan."

Woordenboek

Taal en boeken gaan samen. Het is dan ook niet vreemd dat Johan Dobbelaar een passie voor boeken heeft. “Ik ben niet zo voor de afdeling romans, maar oude woordenboeken boeien mij bijzonder. Ik ben helemaal in mijn nopjes wanneer ik zo’n exemplaar op de kop kan tikken. Ze leren mij de oorsprong van onze zegswijzen en je merkt de langzame verschuiving van de betekenis of de connotatie van een begrip. Dat is voor mij het verhaal van onze taal. Ik kreeg onlangs een woordenboek uit 1934 via een erfenis, en al hing het met plakband aan elkaar, ik was er toch reuzeblij mee."

Radio Zeeuws Vlaanderen

Op Radio Zeeuws Vlaanderen verzorgt Johnan elke vrijdagochtend een kort programmaatje van tien minuten waarin hij uitdrukkingen of woorden uitlegt. "Luisteraars stellen een vraag en ik ga op zoek. Dat levert best leuke topics op. Onlangs was er een vraag naar de betekenis en de herkomst van het woord 'koddebeier' (politieagent/douanier). Wel, een kodde is een knuppel en beier komt van beieren. Beieren zoals een klok doet, waarbij de klepel heen en weer slingert. Een douanier of een politieagent zwaaide vroeger wel meer met zijn matrak, om zijn gezag te tonen. Daarom werd hij dus een knuppelzwaaier of een koddebeier."

Toneelstukken

Niet dat het altijd woordenboekentaal moet zijn voor Johan Dobbelaar. "Ik schrijf ook al 25 jaar toneelstukken, die ook gepubliceerd werden. Daarbij gebruik ik natuurlijk spreektaal. Een zin die je niet begrijpt kun je tweemaal lezen, maar bij een toneelstuk kun je het niet tweemaal horen. Die spreektaal is dus ook een stokpaardje van mij, al heb ik onlangs het stokje doorgegeven aan de jongeren."

Behoud van de taal

De afdeling Hulst heeft er met Johan Dobbelaar een actief lid bijgekregen. "Ik wil me verder inzetten voor het behoud van de taal, met al zijn verschillende lagen en verschillende connotaties. Het kan toch niet zijn dat het Nederlands over vijftig jaar niet meer zou bestaan!"

Daar werken we aan!

Chris Vermuyten
Lid van de redactie van PrincEzine

Foto: Een vrijwilligster geeft taalles in een asielzoekerscentrum (foto: COA).

Foto boven het artikel: Een woonbegeleider helpt asielzoekers bij hun inburgering (foto: COA / Inge van Mill).

Terug naar de PrincEzine (op de website)? Klik hier.