NT&C: wat gebeurde er allemaal en wat gaat er gebeuren?

De gewestelijke NT&C-coördinatoren zijn de trait-d’union tussen de NT&C-coördinatoren van de afdelingen en het Bestuur voor activi­­­teiten op het gebied van de Nederlandse taal en cultuur. Twee keer per jaar komen ze bij elkaar om informatie uit te wisselen. De tweede vergadering van het werkjaar 2023-2024 vond plaats per Zoom op 4 juli 2024. Wat werd er allemaal besproken?

Een nieuwe portefeuillehouder

Het was bijzonder fijn dat Mieke Langenberg-Tissot, per 1 september 2024 de opvolger van portefeuillehouder NT&C Marinel Gerritsen, aanwezig kon zijn bij de vergadering van de gewestelijke NT&C-coördinatoren. Zij heeft jarenlang colleges geschiedenis van de Lage Landen gegeven aan universiteiten met een opleiding Neerlandistiek in het buitenland. Haar expertise is dus totaal anders dan die van haar voorganger en vult die prachtig aan. De Orde zal met haar ongetwijfeld nieuwe uitdagende wegen inslaan op het gebied van NT&C.

De overdracht van de NT&C-portefeuille eind augustus van Marinel Gerritsen (links) aan Mieke Langenberg. 

Nieuwe gewestelijke NT&C-coördinatoren

Op de vergadering werden vier nieuwe gewestelijke NT&C-coördinatoren voorgesteld: voor Brabant-Oost Frederick Basteyns, voor Holland Jaap IJssel de Schepper, voor Noord-Nederland Hetty Zwamborn en voor Schelde-Mark Hubert Sturtewagen. Vanaf nu hebben bijna alle gewesten een gewestelijke NT&C-coördinator.

Website en Prince-Academie

De gewestelijke NT&C-coördinatoren werden tijdens de digitale vergadering gestimuleerd de NT&C-coördinatoren van 'hun' afdelingen - en via hen de leden van die afdeling - aan te moedigen om meer gebruik te maken van de digitale mogelijkheden die de Orde van den Prince biedt. Ten eerste is er de website waarop heel veel informatie te vinden is. Vind je de website ingewikkeld, dan kun je er een kort webinar (een online cursus in de vorm van een video) over volgen. Ten tweede is er de Prince-Academie met lezingen, taalcafés (gesprekken met studenten Neerlandistiek in het buitenland) en een forum met interessante informatie over activiteiten op het gebied van de Nederlandse taal en cultuur. Registreren kan in twee muisklikken, kost niets en verplicht tot niets.

Aanvragen in 2023-2024

Nog nooit zijn er in de geschiedenis van de Orde van den Prince zoveel aanvragen ingediend voor subsidiëring van NT&C-projecten als in het afgelopen werkjaar: 40. Uiteindelijk zijn 34 aanvragen gehonoreerd voor een bedrag van 19.885,79 euro. Eén aanvraag is afgewezen omdat het een bijdrage in uitsluitend materiële kosten betrof. Eén aanvraag werd door de aanvragers ingetrokken omdat de organisatie niet rond kwam. Drie aanvragen (totaal 2.088,40 euro) werden eind mei of later ingediend toen de subsidiepot voor kleine en grote projecten van 20.000 euro al op was. Uit het NT&C-budget is ook de Prince-Academie (groot project) gesubsidieerd (1.392,74 euro). Hierdoor is het budget van 20.000 euro overschreden met 1.278,53 euro.

Budget NT&C-projecten 2024-2025

Het bestuur heeft stevig moeten bezuinigen voor de begroting 2024-2025 om te voorkomen dat de reserves aangesproken moeten worden. Dat betekent dat er voor NT&C geen 20.000 is begroot zoals de afgelopen jaren, maar slechts 16.250. Uit dat bedrag moet ook de Olympiade Nederlands van 1.250 euro en de Prince-Academie betaald worden. De kans is groot dat het geld snel op is. Het lijkt daarom verstandig nieuwe projecten op tijd in te dienen.

De gewestelijke NT&C-coördinatoren vonden het natuurlijk jammer dat het budget is verlaagd, maar ze zagen ook nieuwe kansen. Ter plekke werd een commissie gevormd bestaande uit Eliane Boileau, Willy Martin, Hubert Sturtewagen en Hetty Zwamborn, die gaat onderzoeken hoe men door samenwerken en fondswerving met minder budget evenveel - of liefst nog meer - kan doen dan in het verleden.

Aanvraagprocedure

Zoals op elke vergadering werd ook deze keer besproken of de aanvraagprocedure van projecten verbeterd kon worden. Het voorstel van een aantal afdelingsvoorzitters uit het gewest Holland om 75% van de NT&C-gelden rechtstreeks aan de gewesten over te dragen na rato van het aantal leden van een gewest, werd door het merendeel van de gewesten verworpen. Men vond de huidige procedure prima. Wel werd gesuggereerd dat het prettig zou zijn als een klein deel van het NT&C-budget rechtstreeks aan de gewesten toegekend zou worden om kleine projecten tot 200 euro vanuit het gewest te kunnen subsidiëren. Het nieuwe Bestuur zal kijken of dit mogelijk is. Ook zal het Bestuur het aanvraagformulier vereenvoudigen door digitalisering. Er zal daarnaast worden gekeken of de beoordelingsprocedure korter gemaakt kan worden door een beoordelingsgremium (nu het voltallige Bestuur en het voltallige Presidium) weg te laten. De maximale termijn waarop een aanvraag beoordeeld wordt, is nu overigens zes weken, maar in de praktijk vaak drie weken.

Prijs van den Prince

De Prijs van den Prince (5.000 euro, betaald uit het budget Uitstraling) is ontstaan uit een initiatief van de afdelingen Antwerpen-’t Wit Lavendel, Antwerpen-Metropool, Antwerpen-Plantiniana, Leiden en Tienen. Deze prijs onderscheidt zich van andere literaire en culturele prijzen omdat het om het gesproken woord gaat. De werkgroep heeft eerst onderzoek gedaan naar de prijzen die er al zijn. De uitkomst was dat de bestaande prijzen voor meer dan 99% voor het geschreven woord waren. Met de keuze voor het gesproken woord wil de Orde tonen dat het zich realiseert dat het gesproken woord in onze samenleving een steeds belangrijkere plaats inneemt. Het thema waarover de bijdrage moet gaan, onderscheidt de prijs ook van andere prijzen: amicitia (vriendschap), een van de pijlers van de Orde.

Wat vooraanmeldingen betreft lijkt de Prijs van den Prince een groot succes: er zijn niet minder dan 53 aanmeldingen uit Vlaanderen, Nederland en het buitenland binnengekomen. Na verstrijken van de deadline eerder deze week bleek dat iets meer dan de helft daadwerkelijk een fragment had ingezonden: 27.

Jurering en uitreiking

Het organiserend comité bepaalt van elke inzending of die aan de voorwaarden voldoet zoals de leeftijd van de inzender, de duur van de inzending en of het gaat over het thema vriendschap. Alleen inzendingen die aan de voorwaarden voldoen, worden gejureerd.

De jurering gaat in twee rondes, waarbij de inzenders anoniem blijven. In de eerste ronde geven vertegenwoordigers van de gewesten individueel via een digitaal scoreformulier op een vijftal punten scores aan elke inzending en kunnen zij een opmerking toevoegen. Deze eerste scoringsronde vindt digitaal plaats tussen 18 september en 17 oktober 2024.

Op basis van de ingevulde formulieren bepaalt het organiserend comité wie tot de top vijf behoort. In de tweede jureringsronde krijgt elk lid van de Orde van den Prince per mail een link naar de vijf fragmenten en een code waarmee hij of zij tussen 21 oktober en 10 november kan aangeven en beargumenteren wie de winnaar zou moeten zijn. Op basis van deze stemming bepaalt het organiserend comité welke inzending de winnaar wordt. Alle genomineerden worden uitgenodigd voor een feestelijke uitreiking op zaterdag 23 november 2024.

Jumelages

Op basis van gegevens van de twaalf gewestpresidenten zijn de bestaande jumelageverbanden (samenwerkingsverbanden met een andere afdeling) geïnventariseerd. Er zijn 74 jumelages, waarvan 42 staatsgrensoverschrijdend. Helaas bleek ook dat 44% van de afdelingen nog geen samenwerking met een andere afdeling heeft.

De gewestelijke NT&C-coördinatoren werden verzocht jumelages onder de aandacht van hun gewest en hun afdelingen te brengen. De ervaring leert dat het heel inspirerend, leerzaam én gezellig is om nader kennis te maken met een andere afdeling. Je kunt je door hun leden laten leiden naar de pareltjes van hun omgeving, de plekken waar gewone toeristen nooit komen. De leden van die afdeling kunnen op hun beurt weer kennismaken met de omgeving van jouw afdeling. Uit een jumelage kan bovendien kostenbesparing ontstaan en dat is meegenomen in het licht van de bezuinigingen.

Jaarverslag

Het Overzicht interne en externe projecten 2023-2024 en het Jaarverslag NT&C 2023-2024 staan inmiddels op de website onder het tabblad NT&C.

Sluiting

De portefeuillehouder NT&C bedankte de aanwezigen voor hun constructieve inbreng, niet alleen op de vergadering zelf maar ook tijdens de drie jaren dat zij de NT&C-portefeuille mocht beheren. Zij gaf aan altijd met plezier met hen, de leden van het Dagelijks Bestuur en het secretariaat te hebben gewerkt. Door de gezamenlijke inzet is er op het gebied van de Nederlandse taal en cultuur veel in gang gezet. Maar nu was het, zo zei ze, tijd voor nieuwe impulsen, voor de Orde van den Prince en voor haar zelf. Zij wenste haar opvolger veel plezier en succes in haar functie als bestuurslid met portefeuille NT&C. Hubert Sturtewagen bedankte Marinel Gerritsen voor "het vele kwalitatief hoogstaande werk" dat zij heeft gedaan voor de Orde van den Prince. Blozend accepteerde zij onder applaus het compliment.

Marinel Gerritsen
Lid Dagelijks Bestuur met portefeuille NT&C tot 1 september 2024

Terug naar de PrincEzine (op de website)? Klik hier.