Gulden Spoor onderscheiding voor uitgever tijdschrift Volkskunde Paul Peeters

In 1975 nam Paul Peeters, lid van de afdeling Voorkempen, de fakkel over van zijn vader K.C. Peeters als uitgever van Volkskunde - Tijdschrift voor de cultuur van het dagelijkse leven. Begin juli kreeg hij er de Gulden Spoor voor Culturele Uitstraling voor. Deze onderscheiding wordt elk jaar uitgereikt aan een Vlaming die een opmerkelijk spoor in het Vlaamse culturele leven getrokken heeft door de Beweging Vlaanderen-Europa.

Paul Peeters erfde van zijn vader niet alleen de interesse voor het vakgebied, maar ook zijn werkkracht. Al ruim 45 jaar geeft hij dag in dag uit belangeloos het beste van zichzelf voor het tijdschrift. Zijn vader had hem dat bij zijn overlijden in 1975 gevraagd: "Gij moet ervoor zorgen dat het tijdschrift Volkskunde financieel in leven blijft. De mannen van de wetenschap zullen het wel vol schrijven, maar zij kunnen geen tijdschrift uitgeven. Daar moet gij verder voor zorgen." Paul Peeters was daarnaast van 2001 tot 2008 secretaris van de Orde van den Prince. Professioneel werkte hij, gepromoveerd in de rechten, zijn hele leven voor Electrabel (nu ENGIE), tot zijn vervroegde pensionering in 1994.
 

Laudatio

In haar laudatio legde An De Moor, voorzitter van de Beweging Vlaanderen-Europa, voorzitter van Vlaanderen Feest! en lid van de afdeling Gent Willem I, de link met de belangrijkste doelstelling van Vlaanderen Feest: "Die trouw, die verbondenheid is wat onze laureaat deelt met Vlaanderen-Europa, de vzw achter Vlaanderen Feest! Wij streven sinds 1996 trouw samenhorigheid en solidariteit na tussen alle Vlamingen en daarmee bedoelen we 'iedereen die in Vlaanderen woont'. Wij reserveren daarvoor feestcheques voor lokale initiatieven van buurten en verenigingen. Tussen 1 en 11 juli vinden er in 90% van de Vlaamse gemeenten en steden in Vlaanderen feestelijkheden plaats. (Vandaag zijn het er omwille van de gekende omstandigheden weliswaar wat minder.) Vlaanderen Feest! versterkt daardoor de band tussen de Vlaamse overheid, lokale gemeentebesturen, verenigingen en zijn burgers. Door trouw al zoveel jaren te investeren in een domein als volkskunde of immaterieel erfgoed draagt Paul Peeters zonder meer daartoe een grote steen bij.”
 

"Volkskunde"

"Zelf treedt Paul niet vaak in het voetlicht, dus ook niet van het forum Volkskunde, maar het lijdt geen twijfel dat zijn rol bij de totstandkoming van het tijdschrift, dat mede dankzij hem sinds 2012 een grondige gedaanteverwisseling heeft ondergaan, erg belangrijk is", stelde An De Moor in haar lauditio. "Een delicaat punt was dat er een stroming in de redactie ontstond om de naam van het tijdschrift te wijzigen. Toen men - geïnspireerd op de evolutie in Nederland - bleef aandringen om de term "volk" te laten vallen, voelde men in de redactie goed aan dat Paul danig geïrriteerd geraakte. Uiteindelijk is de historische naam van het tijdschrift Volkskunde gebleven, met als enige toegift dat "volk" een beetje kleiner dan "kunde" op de voorkaft prijkt. Er zijn intussen geen volkskundigen meer en er is in Antwerpen geen museum voor volkskunde meer, laat staan een K.C. Peeters Instituut voor Volkskunde. Ik laat terzijde of dat ook iets te maken heeft met het complex voor "volk". Vandaag is het allemaal "immaterieel erfgoed" geworden, een meer allesomvattende term."
 

Voorgangers

De uitreiking van de Gulden Spoor kadert binnen de 11-daagse Vlaanderen Feest! ter gelegenheid van de Vlaamse feestdag op 11 juli. Recente voorgangers van de nieuwe Gulden Spoordrager zijn onder meer Louis Verbeeck, Gwy Mandelinck, Stefaan Top, Robert Vandereyken, Flavie Roquet, Frans Debrabandere, Miel Cools, Luc Devoldere, Chris Lomme, Louis Verbeeck, Jan Caeyers, Kamiel D’Hooghe, Jan Dewilde, Jan Verheyen, Stijn Brouns, Will Tura, Niels Destadsbader en Anneleen Lenaerts.
 

Orde van de Vlaamse Leeuw

Tijdens dezelfde plechtigheid reikte Princelid professor Matthias Storme de Orde van de Vlaamse Leeuw uit aan historicus Romain Vanlandschoot.  Deze onderscheiding wordt sinds 1971 jaarlijks toegekend ter erkenning van verdiensten in verband met een consequente en kordate houding in de sociale en culturele ontvoogding van de Vlaamse gemeenschap, prestaties die de integratie van de Nederlanden bevorderen en acties en initiatieven met het oog op de uitstraling van de Nederlandse taal en cultuur. Romain Vanlandschoot schreef biografieën over Hugo Verriest (2014), Albrecht Rodenbach (2002) en Cyriel Verschaeve (1998), maar ook van Michiel Vandekerckhove (1980), Dom Smits (2006) en ten dele van Joris Lannoo (2011) en Joris van Severen. Daarnaast zijn er nog talloze stevig gestoffeerde bijdragen in tijdschriften zoals Wetenschappelijke Tijdingen en de Nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging.
 

Grootste levende kenner

Professor Storme beklemtoonde: "Romain Van Landschoot is een van de grootste kenners, wellicht de grootste levende kenner, van de Vlaamse Beweging in West-Vlaanderen in de tweede helft van de negentiende eeuw en eerste helft van de twintigste eeuw. Door zijn grote inzet als redacteur van meerdere van die tijdschriften heeft hij ook talloze andere auteurs hulp geboden. Romain Vanlandschoot heeft op zijn manier een stuk Vlaamse geschiedschrijving, zeker rond enkele 'Vlaamse Koppen', gedemythologiseerd. Maar die demythologisering strekt er niet toe om mensen te reduceren, om helden klein te maken: de betrokkenen komen er niet simplistischer uit, maar juist complexer. Ze komen eruit als mensen van vlees en bloed, met hun twijfels en verscheurdheden."

Recente voorgangers die de Orde van de Vlaamse Leeuw ontvingen, zijn onder meer Jeroen Brouwers, Manu Ruys, Eric Ponette, Luc Van den Brande, Jean-Pierre Rondas, Richard Celis, Axel Buyse, Rik Van Cauwelaert, Cyriel Moeyaert, Louis Vos en Lieve Gevers. Sedert 2002 wordt de uitreiking georganiseerd in samenwerking met de vereniging Vlaanderen-Europa.

Foto boven het artikel:

An De Moor overhandigt Paul Peeters de Gulden Spoor voor Culturele Uitstraling, geflankeerd door Kris Declercq, burgemeester van Ieper, en Dirk Lievens, schepen van cultuur in Roeslare.