Kafka en de OvdP in Praag

29 deelnemers - 16 OvdP-leden en hun partner uit 14 afdelingen - trokken eerder deze maand vier dagen naar Praag. De groep genoot niet alleen van de pracht van de Gouden Stad, het zonnige weer en een bijzondere groepsgeest, maar ook van inspirerende bijdragen van leden rond Franz Kafka, inmiddels gebundeld in Kaf(ka)klappers.

De OvdP-reis naar Praag was een schot in de roos. De suggestie voor deze reis kwam van Hans Strauven (OvdP-afdeling Diest), die deze uitstap eerder al voor zijn eigen afdeling organiseerde. Hij lanceerde het voorstel bij de werkgroep OvdP-reizen, die de groepsreis verder heeft uitgewerkt.

Hoogtepunt

Naast het mooie nazomerweer, de prachtige historische omgeving van de stad en de inhoudelijk interessante rondleidingen, vormden de onderlinge ontmoetingen het absolute hoogtepunt. Het was bijzonder om te zien hoe snel de groep een hechte eenheid vormde. Dankzij de gedeelde achtergrond en interesses klikte het vrijwel meteen tussen de deelnemers. Er waren geen afzonderlijke 'kliekjes', iedereen sprak met iedereen en vele gemeenschappelijke banden kwamen naar boven.

Praag als toeristische bestemming

Het avontuur begon op donderdag met een wandeling door de Joodse wijk onder begeleiding van een lokale, Nederlandstalige gids. Vrijdag stond in het teken van de iconische architectuur van de stad, met de indrukwekkende Praagse burcht. Na een bezoek aan het Sternbergpaleis ging het verder door Malá Strana, de oudste wijk van Praag, richting de Moldau. 's Avonds werd er ingescheept voor een dinnercruise. Zaterdag stond een culinaire stadswandeling op het programma. We ontdekten de lekkerste plekjes van de Oude en Nieuwe Stad tot net over de Karelsbrug. Op zondag werd de reis afgesloten met een themawandeling over de Praagse schrijver Franz Kafka (1883-1924).

Kafka

Een waardevol en persoonlijk element tijdens de reis was de voorbereiding rondom Franz Kafka. In de aanloop naar de reis werd aan de leden gevraagd om een vijfminutenspeech of 'klapper' voor te bereiden over Kafka. Ter plaatse en tijdens de stadswandelingen lazen de leden hun bijdrage voor. Opmerkelijk was hoe Kafka bij iedereen op een geheel eigen manier was binnengekomen: de voordrachten boden niet alleen inspirerende inzichten in de auteur, maar lieten ook een persoonlijke kant zien van de spreker zelf.

De Kaf(ka)klappers

Als tastbare herinnering aan de reis kregen de deelnemers, naast een uitvoerige reisbrochure, de bundel Kaf(ka)klappers, waarin alle persoonlijke bijdragen en teksten van de leden zijn verzameld. Samen met het digitale fotoalbum vormen deze documenten een waardevol aandenken aan het verblijf in Praag.

Via deze link kun je meegenieten van de foto's van deze Praag-reis en de bundel Kaf(ka)klappers. Onderaan dit artikel zijn enkele citaten uit het boekje overgenomen.

Zin in meer?

Deze reis onderstreept opnieuw dat de OvdP-reisformule uitstekend werkt. Het was voor alle betrokkenen een geslaagde, leuke en verbindende ervaring om samen Praag te ontdekken. Hartelijk dank aan de deelnemers voor het vertrouwen en een speciaal woordje van dank voor Hans Strauven om het voorstel te initiëren.

Heb je ook goede reissuggesties voor groepsreizen? Stuur ze me door.

Jan Van Daele

Enkele citaten uit de bundel Kaf(ka)klappers:

Het eponiem kafkaiaans of kafkaësk heeft als betekenis:

• Machteloosheid: Je strijdt tegen een anonieme, onzichtbare overmacht of instantie.

• Absurde regels: De procedures zijn extreem ingewikkeld, tegenstrijdig of onlogisch.

• Uitzichtloosheid: Hoe meer je je best doet om het probleem op te lossen, hoe vaster je lijkt te komen te zitten.

Andere schrijvers die zonder het te willen op dezelfde manier beroemd geworden zijn:

• George Orwell - orwelliaans

• Markies de Sade – sadisme

• Leopold von Sacher-Masoch – masochisme

• Niccolò Machiavelli - machiavellistisch

Kafka leert ons dat je diversiteit moet omarmen in plaats van wegduwen of afvlakken. Zonder openheid is diversiteit een probleem, maar mét echte verdraagzaamheid (wat meer is dan gedogen) wordt het een bron van verbondenheid.

Zeker vroeger gebeurde het weleens dat een kabinetsmedewerker een schilderij mee naar huis nam - als souvenir, zeg maar. Geen dief, geen misdrijf: gewoon een medewerker die de deur uitwandelt met een Delvaux onder de arm. En daar, in dat moeras, wacht Franz Kafka ons al op, met een half glimlachje en een stapel onbeantwoorde formulieren onder de arm.

Hoe blijf je zorgen zonder jezelf te verliezen? Het antwoord dat Kafka geeft is heel wreed: vanaf het moment dat de last en de schaamte (dat hun zoon/broer Gregor Samsa in een insect is veranderd) te groot is, stoppen ze met zorgen. Ze laten hem doodgaan, ze ruimen hem op en ze gaan verder met hun leven.

De man die later de wereldliteratuur zou verbazen en verrijken met meesterwerken over bureaucratische nachtmerries en monsterlijke existentiële angsten, verkeerde in de onmogelijkheid een concreet en aantrekkelijk reisplan met praktische budgettips neer te schrijven.

In zijn romans en verhalen wordt Praag zelden letterlijk bij naam genoemd. Toch is de stad voortdurend aanwezig. Denk aan 'Het Proces', waarin Josef K. op een ochtend zonder duidelijke reden wordt gearresteerd. Hij probeert te begrijpen waarvan hij beschuldigd wordt, maar raakt steeds verder verstrikt in een ondoorgrondelijk systeem van rechtbanken, ambtenaren, gangen en kamers.