Wat is een goed prentenboek voor kleuters?

Hoe zorg je ervoor dat kleuters zich herkennen in de tekeningen van de prentenboeken die ze op de kleuterschool aangereikt krijgen? Die vraag beantwoorde kleuterjuf en studente aan de Hogeschool PXL in Hasselt Fien Janssen in haar bachelorproef IN KLEUR. Ze won er vorige zomer een prijs mee die door het gewest Limburg was uitgeloofd voor de beste bachelorscriptie over basisonderwijs. Eerder deze maand werd Fiens onderzoek tijdens een 'inspiratie-avond' gepresenteerd aan een breder publiek van leerkrachten, directies, coördinatoren in kleuter- en basisonderwijs en Ordeleden.
 

Na een korte duiding door de Limburgse gewestpresident Peter Lepez schetste promotor Saar Steverlinck helder en duidelijk het belang van 'representatie'. Zij startte met het schetsen van een didactisch kader en legde daarbij de koppeling naar ons eigen referentiekader. De aanwezigen, waaronder ook leden van verschillende afdelingen van de Orde, kregen heel wat informatie over prentenboeken en boeken voor het kleuter- en basisonderwijs, waarin elk kind zowel spiegels als ramen aangereikt krijgt. Kleuters hebben daar immers nood aan, stelde Saar Steverlinck. "We willen enerzijds dat ze zich herkennen in de materialen die we aanbieden (spiegels) en anderzijds dat zij een blik krijgen op hoe andere mensen hun leven leiden (ramen). Hiervoor zijn prentenboeken een prima tool."

Kleuterleidster Fien Janssen en lector Saar Steverlinck van de Hogeschool PXL

Taalrijk-Kansrijk

Saar Steverlinck, sinds 2012 verbonden aan Hogeschool PXL, is lector Nederlands aan de Educatieve Bachelor Kleuteronderwijs. Sinds 2019 doet ze binnen het expertisecentrum PXL Onderwijsinnovatie onderzoek naar talentgericht werken met kleuters. In 2022 startte ze het onderzoek Taalrijk-Kansrijk, waar ze inzet op het ontwikkelen van een digitale tool die ouders ondersteunt in het vormgeven van een taalrijke thuisomgeving.
 

Geschikte prentenboeken

In het tweede gedeelte van de avond nam de jonge en gedreven Fien Janssen ons mee doorheen de opzet van haar bachelorproef. Hoe kom je immers tot een goed onderbouwde keuze van geschikte prentenboeken die onze allerkleinsten al onbewust meenemen in onze maatschappij? Hoe maak je die prentenboeken inclusief en divers in alle complexiteit? Hiervoor ontwierp Fien een handige methodologie die toelaat prentenboeken te screenen aan de hand van een uitgebreide vragen- en criterialijst.
 

Uitgewerkte materialen

Hoe benut je dan vervolgens deze prentenboeken effectief, is dan de volgende vraag. Ook hierop bood Fien het antwoord met uitgewerkte materialen en handige tips, niet alleen voor leerkrachten, maar ook voor ouders, grootouders en andere betrokkenen. Bij alles lag het accent op leesplezier. Fien Janssen zet inmiddels in haar job als enthousiaste en vrolijke kleuterjuf samen met haar collega’s diversiteit en inclusiviteit voorop om zo het verschil te maken voor ieder kind.

Kleuterleidster Fien Janssen en gewestpresident Limburg Peter Lepez.
 

Samenwerking

In samenwerking met en met dank aan PXL Hogeschool, leerden wij hoe een grondig uitgewerkte methodiek leidt tot een degelijk onderbouwde keuze van kwaliteitsvolle prentenboeken met oog voor diversiteit en inclusie en dat alles uitgerekend tijdens de jeugdboekenmaand!

Via haar prijs voor de beste bachelorscriptie over de implementatie van innovatieve ideeën in het kleuteronderwijs treedt het gewest Limburg naar buiten en draagt het tevens actief bij tot het realiseren van specifieke doelstellingen binnen het brede taal- en cultuurveld. De prijs is aan Fien Janssen toegekend in samenspraak met lectoren en de promotor van Hogeschool PXL. Het is de tweede keer dat het gewest Limburg deze prijs uitreikt.
 

Mieke Indesteege
Gewestcoördinator NT&C, Limburg