Fré Dommisse - Schrijver tussen normaal en abnormaal
Terugblik
Spreker deze avond, Frans Kijne, met het vervolg van zijn intrigerende voordracht over een wel heel bijzonder familielid: Fré Dommisse. Intrigerend mede doordat Frans ons de boeken liet zien, met ragfijne tekeningen, in combinatie met het heldere taalgebruik wat nog steeds helemaal ‘hedendaags’ aandoet. Hieronder een uitwerking.
 |
Fré Dommisse, die als eerste niet-medische ervaringsdeskundige een standaardboek schreef dat jaren in de psychiatrie zou worden gebruikt: haar debuutroman “Krankzinnigen” 1927 of 1929. Het wordt beschouwd als een van de meest baanbrekende psychiatrische romans in de Nederlandse literatuur, over een adolescent die in een inrichting wordt opgenomen. Gebaseerd op Dommisses eigen ervaringen met jarenlange psychiatrische opnames tijdens en na WO1. De lezer beleeft haar ziekte van binnenuit: de ineenstorting, de wanhoop, maar ook de 4 jaar durende moeizame weg naar herstel. Ze leed destijds aan wat nu waarschijnlijk als jeugdpsychose zou worden gediagnosticeerd, maar toen nog "dwangneurose" heette. Afbeelding is ook een link naar een inkijkexemplaar. |
 |
Behalve als literatuur schreef Dommisse het boek ook als middel om het taboe op psychiatrische ziekten te doorbreken. Haar doel was: verkleining van de kloof tussen "leken" en "krankzinnigen", laten zien dat patiënten gewone mensen zijn. Bij verschijnen trok het boek veel aandacht, ook buiten de medische wereld. Door haar baanbrekende werk werd zij werd gezien als "ervaringsdeskundige avant la lettre", die aan zat tafel met kopstukken uit de geestelijke volksgezondheid. Later in vergetelheid geraakt, maar de laatste jaren aan een herwaardering toe. In 2022 verscheen een heruitgave bij uitg. De Geus met een voorwoord van historica Catharina Th. Bakker |
 |
De roman "De glans der dagen" is geschreven door de Nederlandse schrijfster Fré Dommisse. Het boek verscheen voor het eerst in 1954 bij uitgeverij Stols. Een verstild, deels autobiografisch relaas over een blinde, bejaarde moeder die samen met haar dochter haar geboortedorp in Twente bezoekt om herinneringen op te halen. |
 |
Behalve het voorwoord bij de heruitgave van “Krankzinnigen” schreef Catharina Th. Bakker ook de autobiografie: “Fré Dommisse – Schrijfster tussen normaal en abnormaal (1900-1971)”. Ook besteedde zij er uitgebreid aandacht aan in het tijdschrift Historiek. Mede dank zij haar (Catharina dus) is Dommisse aan de vergetelheid ontworsteld. |
behoort tot het gewest Noord-Nederland dat volgende afdelingen groepeert:
Kort
Spreker deze avond, Frans Kijne, met het vervolg van zijn intrigerende voordracht over een wel heel bijzonder familielid: Fré Dommisse. Intrigerend mede doordat Frans ons de boeken liet zien, met ragfijne tekeningen, in combinatie met het heldere taalgebruik wat nog steeds helemaal ‘hedendaags’ aandoet. Hieronder een uitwerking.