Van kruistocht tot kathedraal: Der Kinderen, Diepenbrock en Wagner in Brabant

Van kruistocht tot kathedraal: Der Kinderen, Diepenbrock en Wagner in Brabant

Lezing door Lucas Hagemans

De lezing toont hoe in het werk van Antoon Der Kinderen, Alphons Diepenbrock en hun idool Richard Wagner middeleeuwse geschiedenis, religie, beeldende kunst, en muziek samenkomen. De kruistochten waren een belangrijke inspiratiebron voor troubadours en minnezangers zoals ridder Wolfram von Eschenbach die de basis vormt voor Wagners ridderopera's Parsifal (graallegende), Lohengrin (zwaanridderlegende) en Tannhäuser. Genealogische verwantschap met de zwaanridder en Godfried van Bouillon werden door de Brabantse hertogen aangewend om hun dynastieke prestige te vergroten. Waar Jacob van Maerlant en Jan van Boendale de zwaanlegende in hun geschriften - de eerste echte Nederlandse literatuur - verwierpen, gebruikte Wagner haar juist voor de mythologisering in zijn Gesamtkunstwerk. Bij Der Kinderen en Diepenbrock keerde dat verlangen naar deze  gemeenschapskunst terug, wat rond het fin de siècle gestalte kreeg in Der Kinderens Wandschilderingen en Diepenbrocks Missa in die festo. Verscheidene muziekvoorbeelden maken van de lezing een klinkend verhaal. De muziek brengt de emoties uit het verleden naar het nu.

Lucas Hagemans komt uit een muzikale familie (zoals opa Jan Hagemans op klassiek viool, opa Joop Martin jazz piano) en houdt zich van jongs af aan bezig met viool, piano, componeren en later dirigeren. Door mee te spelen met orkesten (Nederlands Studenten Orkest, Philips Symfonie Orkest) en kamermuziek groeide de nieuwsgierigheid om alle stukken op de lessenaar te doorgronden; zo ontstond een liefde voor muziekgeschiedenis en daarmee geschiedenis in het algemeen. Stamboomonderzoek naar de Bossche familie Hagemans verdiepte die interesse in de plaatselijke (cultuur)historie, met Alphons Diepenbrock als uit de hand gelopen stokpaardje. Op het eind van zijn Bossche periode heeft Diepenbrock nog kortstondig tegenover de bakkerij van Josephus Hagemans op Hinthamereind 8 gewoond waar opa Jan Hagemans geboren is. Het opdiepen van verhalen en verrassende dwarsverbanden kent een haast biologische drive: kinderen houden van sprookjes, mensen van goede verhalen – vooral als ze echt gebeurd zijn.