GEWESTDAG LIMBURG

Verslag Limburgse gewestdag Orde van den Prince op 17 mei 2025 in Maastricht

Bruggen bouwen: opdat en zodat we elkaar verstaan

Zaterdag 17 mei 2025 vond in hotel Van der Valk in Maastricht de Limburgse Gewestdag van de Orde van den Prince plaats. Na een welkomstwoord door Fons Werrij, voorzitter van de afdeling Maastricht, en het plechtig voorlezen van de Keure door Jos Stevens, secretaris van het gewest en de afdeling Maastricht kreeg Theo Bovens, de voorzitter van de Vereniging Het Graf van Sint Servaas, het woord. Hij vertelde over het ontstaan van de Heiligdomsvaart. Na een historisch overzicht over de pelgrimages en de reliekentoning ging hij in op de thematiek van de Heiligdomsvaart 2025: Wees een bruggenbouwer. Hij benadrukte, dat dit niet alleen een religieuze betekenis heeft – wat bijvoorbeeld tot uiting komt in de titel van de paus, “Pontifex” – maar ook een politieke, wereldse en culturele. Dit is terug te zien in het scala van activiteiten, dat gedurende dit jaar plaatsvindt en heeft plaats  gevonden. Zo is er een modefestival geweest in dit teken en ook de gewestdag is gekoppeld aan dezelfde thematiek. Tevens is een boek voor de jeugd uitgegeven, waarin allerlei zaken rondom de Heiligdomsvaart worden uitgelegd.

Na de inleiding van Theo Bovens gaf technisch voorzitter Henny Janssen het stokje over aan Thor Rydin, recensent en essayist voor de Groene Amsterdammer en tot voor kort docent cultuurgeschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Hij begon met een vergelijking van de situatie in de jaren ’20 van de vorige eeuw met de huidige situatie en stelde dat er veel overeenkomsten waren. Ook toen was er sprake van een grote polarisatie en onzekerheid. Daarnaast waren er mensen, die bruggen wilden bouwen. Dat leidde Thor naar een pleidooi voor stilte. Hij stelde, dat stilte – in de betekenis van het pauzeren van het geven van een eigen mening – als voorwaarde voor het overwinnen van polarisatie. Hij leidde ons langs een aantal door hem bewonderde filosofen en kunstenaars: Weber, Wittgenstein, Hélène Schjerfbeck, Käthe Kollwitz, Johan Huizinga en Hélène Kröller-Muller, om af te sluiten met de conclusie dat we niet alle stilte hoeven te vullen met zeggen wat we vinden.

Na deze inspirerende woorden, waar ook Henny van aangaf, dat ze er stil van werd, gaf de laatste het woord aan Jan van Daele, de president van het Orde-van-den-Prince-genootschap. Hij begon met aan te geven, dat voor hem de materie enigszins vreemd was gezien zijn achtergrond als burgerlijk ingenieur. Vervolgens dook hij in de historie van de Orde van den Prince om te zoeken naar hoe het genootschap zich als behorend tot het middenveld moet verhouden tot de  toenemende conflicten, polarisatie en intolerantie in deze tijd. Mogen we ook nog neutraal zijn? Zijn er grenzen aan tolerantie? Het gaat daarbij over onverschilligheid, stil verzet, waakzaam blijven, maar toch blijven genieten van wat ons verbindt. Daarbij kwam hij uiteindelijk uit bij taal en cultuur als bruggenbouwer.  

Het einde van de presentatie van Jan van Daele was meteen het begin van de pauze. Uit de geanimeerde gesprekken tijdens deze pauze bleek wel wat voor indruk de beide inleidingen gemaakt hadden op de ruim 100 bezoekers.

Na de pauze was er drie kwartier ingeruimd voor discussie en dialoog. Aan de hand van een aantal stellingen, waarop de bezoekers konden reageren met hun smartphones, kwam een levendige interactie op gang tussen bezoekers en de presentatoren. Een van de opmerkingen was: “Als alle Europeanen minimaal twee vreemde talen zouden moeten beheersen, zou iedereen prima met elkaar kunnen communiceren.” Vervolgens kreeg Peter Lepez, de gewestpresident, het woord. Allereerst was het tijd om de aanwezige nieuwe leden in het zonnetje te zetten en hen het Gulden Boek te laten tekenen. Vervolgens bedankte hij de afdeling Maastricht voor de vlekkeloze organisatie van deze dag en ging hij verder in op het thema bruggen bouwen. Hij benoemde de kracht van vriendschap en verdraagzaamheid, niet toevallig de pijlers waarop de Orde van den Prince is gebouwd. Vriendschap is de kracht die die bruggen draagt. Verdraagzaamheid is de sleutel tot het behouden van vrede en harmonie in onze samenleving. Wat ons in staat stelt om niet alleen samen te leven, maar ook echt verbinding aan te gaan, zijn twee krachtige krachten: taal en cultuur. Zij vormen de fundamenten voor vriendschap en verdraagzaamheid en zijn daarom dé kern waarrond de Orde van den Prince is gebouwd. Taal opent het gesprek. Cultuur opent het hart. Samen maken ze vriendschap en verdraagzaamheid mogelijk in een samenleving die steeds diverser wordt. Tot slot bedankte hij iedereen voor zijn en haar aanwezigheid.

Hierna nam Fons Werrij het woord om het formele deel van de dag af te sluiten met het laten zingen van het Limburgs volkslied, dat uit volle borst door eenieder meegezongen werd. Daarna nodigde hij iedereen uit voor de afsluitende receptie en degenen, die zich daarvoor aangemeld hadden voor het diner. Daarmee kwam een eind aan een zeer geslaagde gewestdag, waarop weer menig brug gebouwd werd tussen mensen, die elkaar tevoren niet kenden.

De presentaties zijn te vinden op de pagina van het gewest Limburg en de afdeling Maastricht.

Nico Hermans.